ANALIZA FOR

NR 16/2013

30 października 2013

„Zbrodnia i kara” – jak uczynid

zasiłki narzędziem

aktywizującym bezrobotnych

Mateusz Guzikowski

1

„Zbrodnia i kara” – jak uczynid zasiłki narzędziem

aktywizującym bezrobotnych

Synteza

·

Konstrukcja systemu zasiłków dla bezrobotnych może stymulowad

(poprzez narzędzia motywujące, motywatory) lub destymulowad

(poprzez demotywatory) bezrobotnych do aktywnego poszukiwania

pracy.

Proporcja pomiędzy motywatorami a demotywatorami w istotny

(chod niewyłączny) sposób określa wielkośd bezrobocia oraz

przeciętną długośd okresu pozostawania bez pracy. W zależności od

tej proporcji bezrobotnym opłaca lub nie opłaca się byd. Wszystko

sprowadza się zatem do rachunku ekonomicznego, który (świadomie

lub nie) dokonywany jest przez bezrobotnych.

W porównaniu do krajów regionu, polski system zasiłków wydaje

się w umiarkowanym stopniu karad bezrobotnych za zachowania

oportunistyczne oraz w niewielkim stopniu nagradzad za

aktywnośd. Przyczynia się to do traktowania go jako źródła

świadczeo będących substytutami dochodów z pracy.

Przykłady paostw regionu, w których w system zasiłków wbudowane

zostały odpowiednie kary za opieszałośd bezrobotnych

w poszukiwaniu pracy, pokazują, że nawet represyjny charakter

systemu może prowadzid do zdynamizowania przepływów pomiędzy

bezrobociem i zatrudnieniem.

Wskazane jest zatem, by polski system zasiłków został

zrekonstruowany w duchu zmian przeprowadzonych w paostwach,

które przez długi czas borykały się z wysoką stopą bezrobocia –

Rumunii, Słowacji i Słowenii, czerpiąc niektóre rozwiązania

z pozostałych paostw.

Reformie systemu zasiłków powinny towarzyszyd zmiany

uelastyczniającerynekpracyorazzwiększająceliczbę

indywidualnych doradców zawodowych, tak by zwiększyd

efektywnośd i wymierne rezultaty bezpośrednich kontaktów

bezrobotnych z urzędnikami z urzędów pracy, agencji pośrednictwa

pracy lub doradztwa zawodowego.

·

·

·

·

·

2

1. Wprowadzenie

Zasiłek dla bezrobotnych

ma służyd sfinansowaniu

konsumpcji osób

pozostających bez pracy

przez określony czas,

który powinien byd

przeznaczony na jej

aktywne poszukiwanie

Zasiłek dla bezrobotnych ma służyd sfinansowaniu konsumpcji osób

pozostających bez pracy przez określony czas, który powinien byd

przeznaczony na jej aktywne poszukiwanie. Dlatego też jakośd

krajowych rozwiązao prawnych w tym zakresie w istotny sposób

determinuje wielkośd bezrobocia (w tym bezrobocia długookresowego)

oraz liczbę beneficjentów systemu zasiłków dla bezrobotnych.

Reforma polskiego wariantu „paostwa dobrobytu” powinna uwzględniad

również reformę systemu zasiłków dla bezrobotnych, by w większym

stopniu przyczynid się do lepszego dopasowania kwalifikacji

bezrobotnych do popytu na pracę zgłaszanego przez pracodawców.

Dzięki temu możliwe będzie ograniczenie skali wydatków na zasiłki dla

bezrobotnych i zmniejszenie deficytu sektora finansów publicznych,

a więc przyrostu długu publicznego. Działanie to powinno byd

elementem strategii konsolidacji fiskalnej w jej wariancie wydatkowym,

w miejsce przeprowadzonej szkodliwej antyreformy marginalizującej

funkcjonowanie drugiego filaru systemu emerytalnego.

2. Zasiłek dla bezrobotnych – wpływ na rynek pracy

Zgodnie z teorią ekonomii zasiłki dla bezrobotnych służą wygładzeniu

konsumpcji gospodarstwa domowego w czasie, dają czas na znalezienie

nowej i odpowiedniej pracy oraz działają jako automatyczny stabilizator

koniunktury. Innymi zaś słowy, zasiłki:

·

mają na celu zapewnienie środków do życia w okresie pozostawania

bez pracy,

pozwalają na aktywne poszukiwanie stabilnego źródła dochodów

(zasiłki są niższe od wynagrodzenia z pracy, co wzmacnia ich

aktywizacyjny charakter),

osłabiają skalę wahao koniunktury gospodarczej po wystąpieniu

szoku makroekonomicznego bez konieczności dodatkowej

interwencji ze strony rządu odpowiedzialnego za politykę

gospodarczą.

Zasiłki dla bezrobotnych

służą wygładzeniu

konsumpcji

gospodarstwa

domowego w czasie,

dają czas na znalezienie

nowej i odpowiedniej

pracy oraz działają jako

automatyczny

stabilizator koniunktury

·

·

3

Najważniejszymi wymiarami tych świadczeo są:

·

·

kryteria uprawniające do nabycia prawa do ich pobierania (np.

długośd okresu ubezpieczenia – tzw. okres składkowy);

kryteria, których niespełnienie przez bezrobotnego pociąga za sobą

cofnięcie prawa do pobierania zasiłku (np. koniecznośd regularnych

wizyt w urzędzie pracy),

długośd okresu wypłaty (najczęściej uzależniona od stażu pracy) oraz

wysokośd świadczenia (najczęściej w relacji do poprzedniego

wynagrodzenia).

·

·

Bezrobotnym wypłaca

się świadczenie, które

jest uzależnione od

odprowadzanych w

przeszłości składek z

tytułu ubezpieczenia na

wypadek bezrobocia, w

istocie zaś – od stażu

pracy

Osobom bezrobotnym wypłaca się świadczenie, które jest uzależnione

od odprowadzanych w przeszłości składek z tytułu ubezpieczenia na

wypadek bezrobocia, w istocie zaś – od stażu pracy. Im jest on dłuższy,

tym więcej składek zostało odprowadzonych do systemu. Można więc

przypuszczad, że zagwarantowanie pewnej minimalnej stopy zastąpienia

(tj. relacji wysokości zasiłku do uzyskiwanych ostatnich zarobków)

i wypłata zasiłku przez ściśle określony czas, stanowią dobre przybliżenie

sumy odprowadzonych do systemu składek.

Finansowanie zasiłków wymaga opodatkowania pracy – im system

zasiłków jest hojniejszy, tym wyższe muszą byd podatki służące ich

sfinansowaniu. Składka na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia jest

w istocie podatkiem celowym służącym sfinansowaniu konsumpcji osób

bezrobotnych w okresie poszukiwania przez nich pracy.

Z kolei osobom długotrwale bezrobotnym, po zakooczeniu okresu

pobierania zasiłku, oferuje się inne świadczenia z zakresu pomocy

społecznej (np. zapomogi), które najczęściej nie zależą od długości

okresu ubezpieczeniowego (sumy odprowadzonych składek), ale też ich

wysokośd nie zależy od uzyskiwanych zarobków i przybiera formę

ryczałtową.

Za miarę hojności systemu zasiłków dla bezrobotnych tradycyjnie

uznawana jest stopa zastąpienia – brutto (tj. relacja zasiłku do płacy

brutto) lub netto (tj. zasiłku do płacy netto). Ze względu na fakt, że

w wielu krajach zasiłki są zwolnione z podatku dochodowego, a system

podatkowy wykazuje progresywnośd, stopy zastąpienia netto są wyższe

niż stopy zastąpienia brutto. Ważne przy tym jest, by wysokośd zasiłku

w relacji do wynagrodzenia malała w czasie, by w ten sposób

aktywizowad bezrobotnych do poszukiwania pracy bezpośrednio po jej

Za miarę hojności

systemu zasiłków dla

bezrobotnych

tradycyjnie uznawana

jest stopa zastąpienia

– brutto lub netto

4

Liczba beneficjentów tej

pomocy zależy od

stopnia dostępności

świadczeo i ich

wysokości

utracie. Przyjęcie tej miary jest jednak zabiegiem upraszczającym.

Należałoby wziąd pod uwagę zarówno kryteria uprawniające do nabycia

prawa do pobierania zasiłku jak też długośd okresu jego wypłaty.

Problemem okazuje się więc nie sama wysokośd, co konstrukcja systemu

zasiłków. Liczba beneficjentów tej pomocy zależy od stopnia

dostępności świadczeo i ich wysokości. Jeśli zatem zasiłek jest łatwo

dostępny, relatywnie wysoki i wypłacany przez długi czas, liczba

beneficjentów wzrośnie, a bodźce do aktywnego poszukiwania pracy

ulegną znaczącemu osłabieniu. Jeśli jednak zasiłek jest relatywnie

wysoki, chod wypłacany przez krótki czas, a kryteria uprawniające do

jego nabycia są ostre, liczba beneficjentów będzie mała. Zasiłek może

więc byd wysoki, chod wymagane byłoby, aby był wypłacany przez krótki

czas, a kryteria odpowiednio zaostrzone tak, by minimalizowad

negatywne skutki dla stanu finansów publicznych.

3. Destruktywny wpływ zasiłków na bodźce do poszukiwania pracy –

jak im przeciwdziaład?

Zasiłki dla bezrobotnych stanowią substytut dochodu uzyskiwanego

z pracy. Ich wysokośd, zależna od uzyskiwanych poprzednio zarobków,

stanowi istotny czynnik determinujący aktywnośd poszukiwania pracy

przez bezrobotnych. Im zasiłki są wyższe, tym wyższa jest tzw. płaca

progowa, czyli subiektywna wycena własnych kwalifikacji (wysokośd

wynagrodzenia, poniżej której w subiektywnym odczuciu, nie opłaca

nam się pracowad). Jeśli zaś rośnie płaca progowa, bezrobotni są

bardziej „wybredni” w poszukiwaniu odpowiadającej im pracy, co

oznacza, że wydłużeniu ulega przeciętna długośd okresu pozostawania

bez pracy1. Zasiłki wpływają destruktywnie jednak nie tylko na

bezrobotnych, zmniejszając ich szanse na znalezienie pracy. System

zasiłków i jego hojnośd negatywnie wpływają też na osoby

zatrudnione. Wyższe zasiłki wymagają w celu ich finansowania

nakładania wyższych podatków oraz wzmacniają żądania płacowe

wszystkich pracowników, a w szczególności osób zrzeszonych

w związkach zawodowych. O wiele ciekawsze jednak są wyniki badao,

w których pokazuje się, że to nie wysokośd, lecz długośd okresu

pobierania zasiłku stanowią najważniejszy czynnik dezaktywizacyjny.

Nawet niski zasiłek, chod wypłacany przez dłuższy czas działa

demotywująco na bezrobotnych. Najczęściej bowiem bezrobotni

zaczynają aktywnie poszukiwad pracy tuż przed koocem okresu

wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, jednak im jest on dłuższy, tym

Im zasiłki są wyższe,

tym wyższa jest tzw.

płaca progowa, czyli

subiektywna wycena

własnych kwalifikacji

Nie wysokośd, lecz

długośd okresu

pobierania zasiłku

stanowią najważniejszy

czynnik

dezaktywizacyjny

1

Wiemy skądinąd, że pracodawcy bardziej skłonni są zatrudniad osoby krótkotrwale bezrobotne.

5

ntensywnośd poszukiwao w całym okresie maleje, a więc szanse

zatrudnienia – również ze względu na erozję posiadanych

i nieużywanych kwalifikacji – maleją2.

Możliwe jest jednak przeciwdziałanie tym negatywnym efektom.

Głównych narzędzi upatrywad należy w kryteriach uprawniających do

uzyskania i pobierania zasiłku, jak też możliwych sankcji za

niespełnienie powyższych. Najczęściej do narzędzi tych zalicza się:

a) dla kryteriów uprawniających do nabycia prawa do zasiłku –

długośd okresu zatrudnienia lub długośd okresu ubezpieczenia;

b) dla kryteriów uprawniających do pobierania zasiłku – aktywne

poszukiwanie pracy i koniecznośd raportowania wysiłku

wkładanego w jej znalezienie, terminowe stawianie się w urzędzie

pracy celem potwierdzenia gotowości jej podjęcia, uczestnictwo w

programach z aktywnych polityk rynku pracy, opracowanie

i wdrażanie programu aktywizującego (Individual Action Plan, dalej

jako: indywidualny plan rozwoju);

c) sankcji – skreślenie z wykazu bezrobotnych, ograniczenie wysokości

lub zawieszenie prawa do pobierania zasiłku.

Ostatnio przybywa prac koncentrujących się na wpływie sankcji

wprowadzonych do systemu zasiłku na aktywizację bezrobotnych.

Uznaje się w nich, że wysokośd czy też długośd okresu wypłaty zasiłku

nie stanowią wyłącznej przyczyny utrzymywania się wysokiego

bezrobocia w krajach OECD i UE. Źródeł tego poszukuje się

w nieodpowiedniej konstrukcji systemu zasiłków, nie nakładającego na

bezrobotnego odpowiednio restrykcyjnych wymagao co do

poszukiwania pracy czy też kar za niedostateczne wysiłki weo

wkładane3. Zaostrzenie kryteriów wymaganych do spełnienia przez

bezrobotnego by otrzymał zasiłek zdaje się byd kluczowym czynnikiem

motywującym ich do aktywnego poszukiwania pracy i jej znalezienia.

Wysokośd czy też

długośd okresu

wypłaty zasiłku nie

stanowią wyłącznej

przyczyny

utrzymywania się

wysokiego bezrobocia

w krajach OECD i UE

2

3

Zob. np. Bassanini i Duval (2006), Boeri et al. (2001), Nickell (1997), Scarpetta (1996).

Zob. np. Boone et al. (2009), Boone i van Ours (2006), Fredriksson i Holmlund (2006), Lalive et al. (2005).

6

4. Kryteria wymagane do nabycia prawa do uzyskania zasiłku dla

bezrobotnych

Przyjrzyjmy się kryteriom wymaganym do nabycia prawa do uzyskania

zasiłku dla bezrobotnych w krajach regionu. W tabeli 1 zamieszczono

ogólne kryterium wymagane przez osobę bezrobotną do uzyskania

prawa do pobierania zasiłku.

Tabela 1. Długośd wymaganego okresu składkowego uprawniająca do

otrzymania zasiłku dla bezrobotnych

Bułgaria

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

co najmniej 9 z ostatnich 15 miesięcy

co najmniej 12 z ostatnich 36 miesięcy

co najmniej 12 z ostatnich 36 miesięcy

co najmniej 18 z poprzednich 36 miesięcy

zatrudnienie przez co najmniej 365 dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy

co najmniej 12 z ostatnich 24 miesięcy

prawo do zasiłku ma osoba, która była ubezpieczona na wypadek bezrobocia

przez co najmniej 3 z ostatnich 4 lat lub przez 2 z 4 lat w przypadku

pracowników sezonowych i na kontraktach czasowych

co najmniej 9 z ostatnich 24 miesięcy; przed zmianami w 2011 r. było to 12 z

ostatnich 18 miesięcy

co najmniej rok kalendarzowy (365 dni) z ostatnich 4 lat; jeśli okres składkowy

wynosi co najmniej 200 lecz mniej niż 365 dni, bezrobotnemu przyznawania

jest zapomoga przez okres 90 dni

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

Najostrzejsze wymogi w stosunku do osób, które utraciły pracę

obserwujemy na Słowacji, najsłabsze zaś – na Słowenii, w Czechach

i Estonii. W krajach tych stosunkowo łatwo jest uzyskad zasiłek, co

sugeruje, że liczba beneficjentów może byd wysoka i mogłaby zostad

ograniczona, gdyby kryteria te zostały zaostrzone. Na tle krajów

regionu, wymagania stawiane bezrobotnym w Polsce uznad można za

umiarkowane.

W tabeli 2 z kolei zaprezentowano szczegółowe rozwiązania dotyczące

prawa do zasiłku osób bezrobotnych, które utraciły pracę

w specyficznych warunkach, tj. dobrowolnie z niej zrezygnowały lub

zostały zwolnione dyscyplinarnie.

Słowenia

Węgry

7

Tabela 2. Skutki dla wysokości i/lub długości okresu wypłaty zasiłku

w przypadku dobrowolnej rezygnacji z pracy lub rozwiązania umowy z

winy pracownika

Bułgaria

Minimalny zasiłek wypłacany przez okres najwyżej 4 miesięcy.

Jeśli pracownik zwolnił się na własne życzenie lub uzgodnił rozwiązanie

umowy o pracę z pracodawcą przysługuje mu zasiłek w wysokości 45 proc.

jego przeciętnej płacy netto przez długośd okresu wypłaty zasiłku.

(poprzednio było 65 proc. przez pierwsze 2 miesiące, 50 proc. przez kolejne 2

i 45 proc. do kooca okresu wypłaty). Dla osób poniżej 50 r. ż. maksymalna

długośd okresu wypłaty wynosi 5 miesięcy, 50-55 lat – 8 miesięcy, 55+ - 11

miesięcy). Osoba nie jest uprawniona do zasiłku, jeśli została zwolniona

dyscyplinarnie lub jeśli przepracowała u danego pracodawcy mniej niż 6

miesięcy po czym dobrowolnie zrezygnowała.

Nie ma prawa do zasiłku osoba, która dobrowolnie odeszła z pracy lub

rozwiązanie umowy nastąpiło za porozumieniem stron. Jeśli po przejściu na

bezrobocie przed momentem rejestracji przepracowała co najmniej 180 dni

lub brała udział w innych programach aktywizacyjnych, przysługuje jej prawo

do niskiego świadczenia dla bezrobotnych.

Po 3 miesiącach od rejestracji zamiast zwyczajowych 8 dni. Nie ma kary dla

osób dobrowolnie rezygnujących z pracy.

Jeśli w ciągu 6 miesięcy poprzedzających rejestrację w PUP umowa została

rozwiązana dyscyplinarnie lub za porozumieniem stron, osoba bezrobotna nie

dostanie zasiłku przez pierwszych 90 dni. Jeśli rozwiązanie kontraktu odbyło

się z winy pracownika bez podawania powodu, nie ma prawa przez 180 dni.

Jeśli rozwiązanie umowy nastąpiło z winy pracownika, bezrobotnemu nie

przysługuje zasiłek dla bezrobotnych.

Nie weryfikuje się czy rozwiązanie umowy nastąpiło z winy pracownika czy

pracodawcy – brak kary.

Jeśli osoba bezrobotna dobrowolnie odeszła z pracy nie ma prawa do zasiłku.

Pierwszych 90 dni okresu bezrobocia pozostaje bez zasiłku.

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

Najbardziej restrykcyjne rozwiązania wprowadzono w Estonii, Rumunii

i Słowenii, w których osobom dobrowolnie bezrobotnym nie przysługuje

zasiłek dla bezrobotnych. Najmniej restrykcyjne, a więc najbardziej

zachęcające do porzucenia pracy, rozwiązania funkcjonują przy tym

w Czechach, na Litwie i na Słowacji. W Polsce funkcjonują umiarkowanie

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

Słowenia

Węgry

8

silne restrykcje za dobrowolne odejście z pracy, bliższe jednak pierwszej

z wymienionych trójek paostw.

5. Kryteria uprawniające do otrzymywania zasiłku – wymagania

stawiane wobec zarejestrowanych bezrobotnych

Wobec osób bezrobotnych otrzymujących zasiłek, urzędy pracy stawiają

różne wymagania dotyczące zarówno akceptacji przedstawianych ofert

pracy, aktywnego jej poszukiwania lub terminowego stawiania się

w urzędach celem potwierdzenia gotowości jej podjęcia. Przyjrzyjmy się

najważniejszym elementom monitorującym działania bezrobotnego

celem znalezienia zatrudnienia. Zamieszczone one zostały w poniższej

tabeli.

Tabela 3. Potwierdzenie aktywnego poszukiwania pracy

Bezrobotny dokonuje tylko werbalnych informacji o stanie swoich poszukiwao

pracy poza agencją pracy (Internet, gazetowe oferty pracy). Ewidencja

formalna jest prowadzona jedynie wtedy, gdy oferty pracy są

rekomendowane przez urzędników z urzędu pracy. Częstotliwośd spotkao

z urzędnikiem jest uzależniona od długości okresu pozostania bez pracy.

Bezrobotny jest zobowiązany do aplikowania na rekomendowane stanowisko

pracy w określonym czasie i poinformowanie o tym biura pracy.

Bezrobotny musi przedłożyd w biurze pracy listę przedsiębiorstw, z którymi

kontaktował się w sprawie pracy. Częstotliwośd spotkao z urzędnikiem z biura

pracy nie może byd mniejsza niż raz w miesiącu. Od maja 2011 r. kontakty te

mogą odbywad się drogą telefoniczną lub elektroniczną.

Bezrobotny musi informowad o swoich wysiłkach w poszukiwaniu pracy za

pomocą Internetu, prasy i in. Osoba otrzymująca zasiłek musi to robid co

miesiąc, bezrobotna bez prawa do zasiłku – raz na kwartał.

Oprócz tego, że bezrobotny musi stawiad się w wyznaczonym terminie

w urzędzie pracy, byd zarejestrowany, chętny i gotowy do podjęcia pracy,

otrzymywad informacje o wolnych ofertach i szkoleniach, nie ma formalnego

wymogu raportowania wysiłku wkładanego w poszukiwanie pracy. Osoby

bezrobotne zaliczane do tzw. grup problemowych (młodzi, starzy,

niskokwalifikowani, bez doświadczenia) zobowiązani są po 180 dniach od

zarejestrowania do stworzenia indywidualnego planu rozwoju [wychodzenia

z bezrobocia] (Individual Action Plan), który posłuży im do bardziej

precyzyjnego określenia predyspozycji i wymagao.

Bezrobotny musi przedkładad urzędowi pracy, w którym jest zarejestrowany,

comiesięczne raporty odzwierciedlające wysiłki włożone w znalezienie pracy

Bezrobotny zobowiązany jest do aktywnego poszukiwania pracy

Bułgaria

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

9

i udowodnienia tego urzędowi pracy przynajmniej: raz w ciągu miesiąca (jeśli

bierze udział w jakiejkolwiek formie aktywnych polityk rynku pracy *Active

Labour Market Policies, ALMP]), raz na tydzieo (jeśli jest długotrwale

bezrobotny) lub co dwa tygodnie (dla pozostałych bezrobotnych). Wyłączone

z obowiązku raportowania są kobiety w ciąży (po przedłożeniu informacji od

lekarza o planowanym terminie rozwiązania) i osoby czasowo niezdolne ze

względów zdrowotnych (również po dostarczeniu zaświadczenia lekarskiego).

Bezrobotny powinien regularnie aplikowad na wolne miejsca pracy,

odpowiadad na skierowania z agencji zatrudnienia, uczestniczyd w szkoleniach

i innych formach aktywności ustalonych w ramach indywidualnego planu

Słowenia rozwoju. Poświadczenia powinny zawierad szczegółowe dane dotyczące

momentu i formy zgłoszenia, wyniku kandydata, kopie dokumentów, etc. Ze

względu na fakt, że ustalenia te podlegają indywidualnym negocjacjom, nie

jest możliwe podanie okresu raportowania.

Bezrobotny nie jest zobowiązany do składania pisemnych oświadczeo o stanie

poszukiwania pracy. Jeśli jednak praca została znaleziona za pośrednictwem

Węgrybiura pracy zobowiązany jest do przedłożenia formularza pracodawcy, który

go wypełnia, po czym odnosi do urzędu z potwierdzeniem, że wykonuje tam

ściśle określone prace.

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

Z powyższej tabeli wynika, że najsłabsze wymagania stawiane są

bezrobotnym w Polsce, największe zaś – na Słowacji. W zakresie

polityk rynku pracy istnieje zatem w Polsce pole do usprawnienia

narzędzi monitorujących wysiłek wkładany przez bezrobotnych

w poprawę własnego statusu.

Niektórym (a nie wszystkim) bezrobotnym umożliwia się udział

w programach z obszaru aktywnych polityk rynku pracy (ALMP) –

zatrudnieniu subsydiowanym, robotach publicznych, szkoleniach

zawodowych, treningach aktywizacyjnych, doradztwie zawodowym

i innych. Zobaczmy, w jaki sposób udział w ALMP wpływa na status

bezrobotnego.

10

Tabela 4. Obowiązek akceptacji oferty pracy w przypadku uczestniczenia

w ALMP

Jeśli bezrobotny uczestniczy w subsydiowanym zatrudnieniu, zawieszeniu

ulega jego rejestracja w urzędzie pracy i nie jest informowani o wolnych

miejscach pracy.

Jeśli bezrobotny uczestniczy w przysposobieniu zawodowym lub pracach

społecznych, nie korzysta z usług pośrednictwa zawodowego oraz usuwany

jest z rejestru bezrobotnych na okres trwania kontraktu pracy. Jeśli

bezrobotny znajdzie zatrudnienie w okresie korzystania z przysposobienia

zawodowego, konieczne jest zawarcie umowy z nowym pracodawcą

i poinformowanie o tym urzędu pracy. Bezrobotny może przy tym dokooczyd

szkolenie zawodowe lub je przerwad w dowolnym momencie bez żadnych

sankcji finansowych.

Biorąc udział w jakiejkolwiek formie ALMP, bezrobotny musi aktywnie

poszukiwad pracy i byd gotowym ją przyjąd.

Jeśli bezrobotny bierze udział w programie ALMP, nie musi aktywnie

poszukiwad pracy.

Jeśli bezrobotny zostanie powiadomiony o odpowiedniej ofercie pracy, musi

ją zaakceptowad. Nie ma jednak wymogu, by aktywnie poszukiwał pracy.

Biorąc udział w jakiejkolwiek formie ALMP, bezrobotny musi aktywnie

poszukiwad pracy i byd gotowym ją przyjąd.

Biorąc udział w ALMP, bezrobotny powinien byd gotowy na przyjęcie oferty

pracy. Jeśli jednak bierze udział w szkoleniach przez okres dłuższy niż 2

miesiące, wymaga się od niego, by przedłożył w biurze pracy sprawozdanie

z aktywnego poszukiwania pracy jedynie przez okres 2 miesięcy

poprzedzających zakooczenie szkolenia.

Uczestnicząc w ALMP, bezrobotny powinien byd gotowy na przyjęcie oferty

pracy. W niektórych przypadkach możliwe jest, by osoba bezrobotna

w porozumieniu z doradcą zawodowym zrezygnowała z aktywnego

poszukiwania pracy. W tym przypadku jest usuwana z rejestru bezrobotnych

i wpisywana jako uczestnik programów aktywizujących.

Jeśli bezrobotny bierze udział w programie ALMP, nie musi aktywnie

poszukiwad pracy.

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

Bułgaria

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

Słowenia

Węgry

11

W Estonii i Rumunii,

udział bezrobotnego

w programach

aktywizacyjnych nie

zwalnia go z aktywnego

poszukiwania pracy

Zauważmy, że pomiędzy krajami istnieje dosyd duże zróżnicowanie

wpływu udziału w programach aktywizacyjnych na status

bezrobotnego. Na przykład w Estonii i Rumunii, udział bezrobotnego

w programach aktywizacyjnych nie zwalnia go z aktywnego

poszukiwania pracy. Rozwiązanie to uznad należy za najlepsze

narzędzie stymulacji do aktywnego poszukiwania pracy, ponieważ

bezrobotny nie dokonuje substytucji pomiędzy uczestnictwem

w działaniach stymulujących, a aktywnym poszukiwaniem pracy.

Z kolei na Węgrzech i Litwie rozwiązania są najbardziej destymulujące,

co w połączeniu z wypłatą zasiłków może prowadzid do uzależnienia

udziału bezrobotnych w jakimkolwiek programie aktywizacyjnym od

możliwości przedłużenia prawa do pobierania zasiłku i ich

automatycznej i dobrowolnej stygmatyzacji.

6. Kiedy bezrobotny może odmówid podjęcia pracy, a kiedy musi ją

podjąd?

Bezrobotny może odrzucid przedkładane mu oferty pracy, ale zazwyczaj

zestaw możliwych opcji do wyboru jest ściśle zawężony do sytuacji

losowych lub stanu zdrowia. Niemniej i tutaj znajdują się wyjątki – kraje,

w których stosowane jest dosyd liberalne podejście do problemu

akceptacji przez bezrobotnego proponowanej mu oferty pracy.

Przyjrzyjmy się stosowanym w poszczególnych krajach warunkom

„łagodzącym” wysiłek bezrobotnych w znalezienie pracy.

Tabela 5. Kiedy bezrobotny może odrzucid ofertę pracy – najważniejsze

czynniki

Istotne znaczenie ma długośd okresu pozostawania bez pracy - do 18 miesięcy

przy oferowaniu pracy bezrobotnemu brane są wszystkie względy osobiste

(np. sytuacja rodzinna i stan zdrowia); jeśli okres bezrobocia jest dłuższy niż

18 miesięcy, bezrobotny może odmówid przyjęcia pracy jedynie ze względów

zdrowotnych.

Odpowiednia praca to taka, która trwa przynajmniej 80 proc. tygodniowego

czasu pracy (50 proc. po roku bezrobocia), ma formę umowy na czas

nieokreślony lub na czas określony dłuższy niż 3 miesiące oraz odpowiada

stanowi zdrowia osoby bezrobotnej. Taka oferta jest przedkładana osobie

bezrobotnej. Jedynie poważne względy mogą uprawniad do jej odrzucenia,

tj. np. opieka nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, opieka nad

dzieckiem w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, miejsce

zatrudnienia

Bułgaria

Czechy

12

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

Słowenia

Węgry

i charakter wykonywanej pracy przez współmałżonka lub partnera, względy

zdrowotne, etyczne lub religijne.

W ciągu pierwszych 20 tygodni bezrobotny może odrzucid ofertę pracy jeśli

wynagrodzenie jest niższe niż 60 proc. poprzedniej płacy. Od 21 tyg.

zatrudnienie w pełnym wymiarze musi byd opłacane w wysokości wyższej od

kwoty zasiłku dla bezrobotnych i nie niższe od płacy minimalnej. W ciągu

pierwszych 20 tyg. ma też prawo do odrzucenia oferty z przyczyn

zdrowotnych lub obowiązków rodzinnych; po tym czasie jedynie poważne

względy rodzinne są brane pod uwagę.

Względy rodzinne lub osobiste jak też słaby stan zdrowia (kalectwo) mogą

stanowid podstawę odrzucenia oferty.

Bezrobotny może odrzucid przedkładaną ofertę z różnych powodów (w tym

religijnych lub moralnych), lecz o zasadności tychże decyzję podejmuje

starosta powiatu. Odrzucenie ze względów zdrowotnych może nastąpid

wyłącznie w przypadku przedłożenia przez bezrobotnego stosownego

orzeczenia lekarza medycyny pracy.

Odrzucenie oferty może nastąpid jedynie ze względów zdrowotnych.

Odrzucenie oferty może nastąpid jedynie z następujących względów: gdy

charakter wykonywanej pracy i odległośd miejsca pracy od miejsca

zamieszkania bezrobotnego lub jego współmałżonka (partnera) uniemożliwia

punktualne dowiezienie dziecka w wieku do lat 10 do placówki dydaktycznej;

gdy stan zdrowia bezrobotnego oceniony na podstawie orzeczenia

lekarskiego lub stan zdrowia osób mu najbliższych uniemożliwia podjęcie

pracy. Praca jest uznawana za odpowiednią jeśli ma wymiar co najmniej

połowy ustawowego obowiązkowego czasu pracy.

Bezrobotny może odrzucid ofertę pracy jedynie ze względów zdrowotnych lub

w obawie o możliwe ciężkie uszkodzenia na zdrowiu wynikające z podjęcia

pracy.

Możliwe jest odrzucenie przez bezrobotnego oferty pracy jeśli istnieją

względy zdrowotne lub gdy wynagrodzenie za oferowaną pracę jest niższe od

zasiłku dla bezrobotnych lub płacy minimalnej (jeśli zasiłek jest poniżej płacy

minimalnej).

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

Okazuje się, że najłatwiej odrzucid ofertę pracy w Czechach i na

Słowacji, najtrudniej zaś – w Rumunii, Słowenii, na Węgrzech i Litwie.

Na pierwszy rzut oka również w Polsce stosunkowo łatwo jest „zasłonid

się” względami rodzinnymi lub innymi, jednak decyzja o uzasadnionym

odrzuceniu jest ostatecznie weryfikowana przez instytucję nadrzędną

i obiektywną w postaci starosty powiatu.

13

Jednym z ciekawych aspektów jest możliwośd odrzucenia oferty ze

względu na koniecznośd zbyt długich dojazdów do miejsca pracy. Dane

zamieszczone zostały w tabeli 6.

Tabela 6. Kiedy bezrobotny nie może odrzucid oferty pracy – wymiar

geograficzny

Jeśli miejsce pracy znajduje się w tym samym mieście lub w obrębie 30 km od

niego oraz jeśli istnieje dogodny transport publiczny do tego miejsca. Oprócz

tego, istnieją bodźce finansowe dla osób akceptujących pracę poza tym

terytorium.

Odpowiednia praca powinna uwzględniad możliwośd zamieszkania, odległośd

dojazdu i od miejsca zamieszkania współmałżonka lub partnera.

Bezrobotny nie może odrzucid oferty pracy jeśli dzienny dojazd do i z pracy

zajmuje nie więcej niż 2 godziny lub gdy koszty transportu nie przekraczają 15

proc. uzyskiwanego wynagrodzenia.

Jeśli łączny czas dojazdu jest nie dłuższy niż 3 godziny środkami transportu

publicznego lub 2 godziny dla osoby samotnie wychowującej dziecko w wieku

poniżej lat 8.

Jeśli łączny czas dojazdu jest nie dłuższy niż 3 godziny.

Nie ma możliwości odrzucenia pracy ze względu na czas dojazdu. Jeśli

bezrobotny decyduje się na przeniesienie lub miejsce pracy jest odległe o co

najmniej 50 km od miejsca zamieszkania, może uzyskad dodatek finansowy.

Nie ma możliwości odrzucenia oferty pracy ze względu na odległośd.

Bezrobotny może jednak wnioskowad o częściowy zwrot kosztów dojazdu ale

tylko przez okres pierwszych 12 miesięcy lub subsydium relokacyjne, jeśli

z podjęciem pracy wiązała się przeprowadzka powyżej 50 km od

poprzedniego miejsca zamieszkania.

Uznaje się, że oferta pracy jest odpowiednia, jeśli dojazd od miejsca

zamieszkania do pracy zajmuje środkami transportu publicznego lub

przewozem oferowanym przez pracodawcę nie więcej niż 3 godziny dziennie

w obie strony. Jeśli pod opieką samotnej osoby bezrobotnej znajduje się

dziecko poniżej lat 15, limit ten jest obniżany do 2 godzin.

Dzienny czas dojazdu do i z miejsca pracy nie może przekraczad transportem

publicznym łącznie 3 godzin dla kobiet opiekujących się dziedmi poniżej lat 10

i mężczyzn samotnie wychowujących dzieci do lat 10. Dla niepełnosprawnych

wymiar jest obniżany do 2 godzin.

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

Bułgaria

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

Słowenia

Węgry

14

W Rumunii i na

Słowacji

bezrobotny

zobowiązany jest

akceptowad wszystkie

oferty pracy, które są

mu przedkładane

przez urzędników

z urzędów pracy

Najlepsze rozwiązania odnotowad możemy, ponownie, w Rumunii i na

Słowacji. W krajach tych bezrobotny zobowiązany jest akceptowad

wszystkie oferty pracy, które są mu przedkładane przez urzędników

z urzędów pracy. Nie ma zatem możliwości „wymigania się” od

podjęcia pracy ze względu chociażby na stan zdrowia czy miejsce

zamieszkania. Co ciekawsze, osobom zmieniającym miejsce

zamieszkania celem podjęcia pracy przyznawane jest subsydium

relokacyjne. Może to stanowid istotny element aktywizacji

bezrobotnych. Pozostałe kraje mają wprowadzone ograniczenia

w dziennym wymiarze czasu dojazdu do miejsca pracy i powrotu do

miejsca zamieszkania, oscylujące najczęściej ok. 2-3 godzin.

7. Co grozi bezrobotnemu, kiedy odmówi podjęcia pracy?

Bezrobotni mają zróżnicowane podejście do konieczności zmiany

swojego statusu. Obserwowane są zarówno duże wysiłki wkładane

w znalezienie miejsca pracy po jej utracie, które jednak maleją wraz

z wydłużaniem się okresu bezrobocia. Z drugiej strony, istnieje wśród

bezrobotnych liczna grupa uzależnionych od świadczeo pomocy

społecznej. Celem funkcjonowania zasiłków, jak wspomniałem we

wstępie, jest czasowe zapewnienie osobom pozostającym bez pracy

źródeł finansowania ich konsumpcji, do momentu znalezienia pracy.

Zasiłek dla bezrobotnych nie może byd więc traktowany jako substytut

dochodu. Im łagodniejsze są kryteria jego przyznania oraz warunki do

spełnienia by móc go nie utracid, tym słabsze są bodźce bezrobotnych

do poszukiwania i znalezienia pracy. Oczekiwalibyśmy zatem, by system

zasiłków miał wbudowane relatywnie silne kary za oportunistyczne

zachowanie bezrobotnych i odrzucanie przedkładanych im ofert pracy.

Im łagodniejsze są

kryteria przyznania

zasiłku oraz warunki do

spełnienia by móc go

nie utracid, tym słabsze

są bodźce bezrobotnych

do poszukiwania i

znalezienia pracy

15

Bułgaria

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

Słowenia

Węgry

Tabela 7. Kary za pierwsze odrzucenie przedkładanej oferty pracy lub

uczestnictwa w programach ALMP

Nieuzasadnione odrzucenie oferty pracy wiąże się z zaprzestaniem

możliwości korzystania z usług agencji zatrudnienia. Podobnie rzecz ma się w

przypadku, gdy bezrobotny będzie działał niezgodnie z wytycznymi urzędnika,

nie będzie stawiał się terminowo na spotkania lub odmówi uczestnictwa w

programach aktywizacyjnych – wtedy agencja usuwa go z listy. Ponowna

rejestracja jest możliwa nie wcześniej niż w 6 miesięcy od daty skreślenia.

Urząd pracy może wykreślid bezrobotnego z ewidencji na okres 6 miesięcy,

jeśli odmówi on przyjęcia odpowiedniej dla niego pracy, odmówi rozpoczęcia

lub kontynuacji w przygotowanych działaniach aktywizacyjnych lub nie będzie

stawiał się w wyznaczonych terminach w urzędzie.

Jeśli bezrobotny odmówi po raz pierwszy przyjęcia odpowiedniej dla niego

oferty bez podawania przyczyny, wypłata zasiłku jest wstrzymywana na okres

10 dni (2 tyg. robocze).

Wypłata zasiłku jest zawieszana jeśli bezrobotny odmówi podjęcia

oferowanej mu pracy lub uczestnictwa w programach ALMP zawartych w

indywidualnym planie rozwoju, nie stawi się o czasie w urzędzie pracy by

przyjąd ofertę lub wziąd udział w działaniach aktywizacyjnych, jak też jeśli

odmówi poddania się badaniu stanu zdrowia na podstawie którego urząd

dokona selekcji ofert pracy. Uczestniczący w ALMP, którzy utracą status

bezrobotnego mogą ponownie zarejestrowad się w urzędzie pracy nie

wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od daty skreślenia z ewidencji.

Jeśli bezrobotny odmówi podjęcia oferowanej pracy, udziału w działaniach

aktywizacyjnych lub innych bez podania przyczyny, traci swój status (a zatem

prawo do zasiłku) na okres 120 dni.

Jeśli bezrobotny odmówi podjęcia oferowanej pracy lub udziału

w programach aktywizacyjnych traci prawo do pobierania zasiłku i jest

skreślany z rejestru bezrobotnych.

Urząd wyrejestruje bezrobotnego w przypadku, gdy znajdzie znamiona braku

współpracy ze strony bezrobotnego, tj. odmowy podjęcia oferowanej pracy,

odmowy lub wcześniejszego zakooczenia udziału w ALMP bez podawania

wiarygodnego uzasadnienia. W tym momencie traci on prawo do pobierania

zasiłku.

Osoba, która nie poszukuje aktywnie pracy lub odmawia podjęcia oferowanej

pracy lub podpisania indywidualnego planu rozwoju lub też odmawia

uczestnictwa w działaniach ALMP, traci uprawnienia do pobierania zasiłku dla

bezrobotnych.

Wypłata zasiłku dla bezrobotnych i innych świadczeo jest zawieszana, a osoba

jest wykreślana z rejestru bezrobotnych. Ponownie może ubiegad się

o rejestrację po upływie 2 miesięcy od daty skreślenia z ewidencji.

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

16

Najciekawsze i najostrzejsze zarazem „kary” wprowadzone zostały do

systemu zasiłków w Rumunii, Słowenii i na Słowacji – odmowa

przyjęcia pierwszej oferty skutkuje zawieszeniem wypłaty zasiłku.

Rozwiązanie to jest bardzo ważne gdy mamy do czynienia z dużym

udziałem bezrobocia długookresowego w bezrobociu ogółem. Zdawad

by się mogło, że najłagodniejsze podejście do oportunistycznego

zachowania bezrobotnych widzimy w Estonii. Jednak w przypadku, gdy

zasiłek jest wypłacany tygodniowo, a jego zawieszenie odbywa się na

10 dni (2 tyg. robocze), można uznad to za ciekawe rozwiązanie. Dwa

tygodnie to jednak stosunkowo krótki okres i zapobiegliwi bezrobotni

są w stanie poradzid sobie bez środków uzyskiwanych z urzędu pracy,

m.in. zmniejszając posiadane oszczędności.

Aby ograniczyd niepożądane zachowanie bezrobotnych, krajowe

regulacje dotyczące funkcjonowania systemu zasiłków poszły dalej

i w przypadku kolejnych odmów podjęcia pracy stosowane są kolejne

„kary”.

Tabela 8. Kary za drugie i kolejne odrzucenie przedkładanej oferty

pracy lub uczestnictwa w programach ALMP

Bułgaria

Czechy

Estonia

Litwa

Polska

Rumunia

Słowacja

Słowenia

Węgry

Identyczne jak w przypadku pierwszego odrzucenia.

Identyczne jak w przypadku pierwszego odrzucenia.

W przypadku drugiej odmowy – zawiesza się wypłatę zasiłku. W przypadku

trzeciej odmowy – jest skreślany z rejestru bezrobotnych.

Identyczne jak w przypadku pierwszego odrzucenia.

Po drugiej lub trzeciej odmowie bez podawania wiarygodnej przyczyny,

bezrobotny traci swój status i jednocześnie wypłata zasiłku jest mu

zawieszana na okres 180-270 dni. Okres bez uprawnieo do zasiłku pomniejsza

okres ubezpieczeniowy wymagany do nabycia prawa do zasiłku przy

ponownej rejestracji.

Nie ma dodatkowych kar – wypłata zasiłku została zawieszona po pierwszej

odmowie.

Nie ma dodatkowych kar – wypłata zasiłku została zawieszona po pierwszej

odmowie.

Nie ma dodatkowych kar – wypłata zasiłku została zawieszona po pierwszej

odmowie.

Identyczne jak w przypadku pierwszego odrzucenia.

Źródło: opracowanie własne na podstawie baz danych OECD.

17

Nietrudno zauważyd, że najsłabsze bodźce aktywizacyjne funkcjonują

w krajach, w których skutki kolejnych odmów podjęcia pracy są

identyczne, jak odrzucenie po raz pierwszy, tj. w Czechach, Bułgarii, na

Litwie i Węgrzech.

8. Wnioski dla Polski

Przeprowadzona w poprzednich punktach analiza funkcjonowania

systemów zasiłków dla bezrobotnych w krajach regionu i ich

wewnętrznego zróżnicowania zarówno w wymiarze nagród i kar za

wysiłek wkładany w znalezienie pracy po jej utracie, uprawnia do

sformułowania następujących rekomendacji dla Polski:

1. Odpowiednia konstrukcja systemu zasiłków dla bezrobotnych

powinna uwzględniad zwiększenie wymagao co do raportowania

wysiłków wkładanych w poszukiwanie i znalezienie pracy – im

dłużej bezrobotny pozostaje bez pracy, tym częściej powinien

składad raporty urzędnikowi z urzędu pracy. W przypadku gdy

bezrobotny nie wykazuje się postępami w tym zakresie, prawo do

pobierania zasiłku powinno byd zawieszone lub cofnięte,

a bezrobotny skreślony z listy beneficjentów systemu zasiłków.

2. Wzorem Rumunii czy Estonii, bezrobotny podczas udziału

w programach z zakresu aktywnych polityk rynku pracy powinien

nie ustawad w jej aktywnym poszukiwaniu. Udział w ALMP nie

może sankcjonowad zmniejszonego wysiłku bezrobotnego

w poszukiwanie pracy.

3. Bezrobotnemu powinno przysługiwad prawo do odmowy podjęcia

przedkładanej oferty pracy, jednak wyłącznie ze względów

zdrowotnych. Zaostrzeniu powinny ulec zatem – wzorem Rumunii

czy Słowenii – kryteria uprawniające bezrobotnego do odrzucenia

oferty pracy.

4. Wzorem Rumunii i Słowacji, bezrobotny powinien nie mied prawa

do odrzucenia odpowiadającej jego kwalifikacjom i doświadczeniu

oferty pracy ze względu na wymiar geograficzny. Rozsądnym

rozwiązaniem zdaje się jednak wprowadzenie subsydiów

relokacyjnych dla osób ponoszących trud związany z przeprowadzką

do miejsca wykonywanej pracy lub częściowej refundacji kosztów

związanych z codziennym pokonywaniem znacznych odległości (np.

więcej niż 100 km).

18

5. Znaczącemu zaostrzeniu powinny ulec „kary” za odrzucenie

przedkładanej oferty pracy. Rumunia, Słowacja i Słowenia poszły

najdalej, karząc bezrobotnym cofnięciem prawa do pobierania

zasiłku już przy pierwszym odrzuceniu oferty pracy.

Przeprowadzona powyżej analiza zróżnicowania systemów zasiłków dla

bezrobotnych w krajach regionu prowadzi do wniosku, że każde z

rozwiązao wpływa stymulująco lub de stymulująco na bezrobotnych. Im

bardziej elementy systemu umożliwiają bezrobotnym zachowania

oportunistyczne (np. przez długi okres wypłaty zasiłku, niskie wymagania

stawiane bezrobotnym co do raportowania postępów w poszukiwaniu

pracy, poszerzenie katalogu przyczyn, które umożliwiają bezrobotnemu

odrzucenie ofert pracy), tym większa będzie skala bezrobocia oraz

przeciętna długośd okresu pozostawania bez pracy. Bezrobotnym po

prostu będzie się opłacad niepracowanie. Jeśli jednak, konstrukcja

systemu zasiłków dla bezrobotnych będzie premiowała postawy

aktywne, a zachowania oportunistyczne będą karane w odpowiednio

surowy sposób, dynamika przepływów pomiędzy zasobami pracy

powinna ulec zwiększeniu, a zatem przeciętny okres pozostawania bez

pracy powinien ulec skróceniu. To ostatnie możliwe jest jednak, jeśli

reformom systemu zasiłków towarzyszyd będzie uelastycznienie

krajowego rynku pracy poprzez ułatwienie możliwości zawierania umów

na czas określony i/lub w niepełnym wymiarze godzin, jak też

zmniejszenie skali prawnej ochrony pracowników poprzez ułatwienie

możliwości zwalniania i zatrudniania. Łączne działanie obu instytucji

rynku pracy może przynieśd nadspodziewanie dobre efekty dla rynku

pracy. Problemem może jednak byd odpowiednia rekonstrukcja

instytucji zasiłku dla bezrobotnych oraz bardziej elastycznego kodeksu

pracy. Diabeł – jak zawsze – tkwi w szczegółach.

/Recenzent: Marek Tatała

Każde z rozwiązao

wpływa stymulująco lub

de stymulująco na

bezrobotnych

19

Bibliografia

1. Bassanini A., Duval R. (2006), Employment patterns in OECD

countries: Reassessing the role of policies and institutions, OECD

Economics Department Working Paper No. 486, Paris.

2. Boeri T., Layard R., Nickell S. (2001), Welfare-to-work and the fight

against long-term unemployment, Department for Education and

Employment, Research Report U.K., No. 206.

3. Boone J., Sadrieh A., van Ours J. (2009), Experiments on

Unemployment Benefit Sanctions and Job Search Behaviour,

“European Economic Review”, Vol. 53, pp. 937-951.

4. Boone J., van Ours J. (2006), Modelling Financial Incentives to Get

Unemployed Back to Work, “Journal of Institutional and

Theoretical Economics”, Vol. 162, No. 2, pp. 227-252.

5. Fredriksson P., Holmlund B. (2006), Improving Incentives in

Unemployment Insurance: A Review of Recent Research, “Journal

of Economic Surveys”, Vol. 20, No. 3, pp. 357-386.

6. Lalive R., Zweimuller J., van Ours J. (2005), The Effect of Benefit

Sanctions on the Duration of Unemployment, “Journal of the

European Economic Association”, Vol. 3, No. 6, pp. 1386-1417.

7. Nickell S. (1997), Unemployment and labor market rigidities:

Europe versus North America, “Journal of Economic Perspectives”,

No. 11 (3), pp. 55-74.

8. Scarpetta S. (1996), Assessing the role of labor-market policies and

institutional factors on unemployment: A cross-country study,

“OECD Economic Studies”, No. 26, pp. 43-98.

20

Forum Obywatelskiego Rozwoju

FOR zostało założone w 2007 roku przez prof. Leszka Balcerowicza, aby skutecznie

chronid wolnośd oraz promowad prawdę i zdrowy rozsądek w dyskursie publicznym.

Naszym celem jest zmiana świadomości Polaków oraz obowiązującego

i planowanego prawa w kierunku wolnościowym.

FOR realizuje swoje cele poprzez organizację debat oraz publikację raportów i analiz

podejmujących ważne tematy społeczno-gospodarcze, a w szczególności: stan

finansów publicznych, sytuację na rynku pracy, wolnośd gospodarczą, wymiar

sprawiedliwości i tworzenie prawa. Z inicjatywy FOR w centrum Warszawy

i w internecie został uruchomiony licznik długu publicznego, który zwraca uwagę

na problem rosnącego zadłużenia paostwa. Działania FOR to także projekty

z zakresu edukacji ekonomicznej oraz udział w kampaniach na rzecz zwiększania

frekwencji wyborczej.

Wspieraj nas!

Pomóż nam chronid wolnośd oraz promowad prawdę i zdrowy rozsądek

w dyskursie publicznym.

Zdrowy rozsądek oraz wolnościowy punkt widzenia nie obronią się same.

Potrzebują zaplanowanego, wytężonego i skutecznego wysiłku oraz Twojego

wsparcia.

Jeśli jest Ci bliski porządek społeczny szanujący wolnośd i obawiasz się

nierozsądnych decyzji polityków udających na Twój koszt Świętych Mikołajów,

poprzyj nasze działania swoim darem pieniężnym. Twój dar umożliwia nam

działalnośd oraz potwierdza słusznośd i skutecznośd naszego wysiłku.

Każda darowizna jest dla nas ważna. Potrzebujemy zwłaszcza regularnego wsparcia.

Zachęcamy do dokonywania nawet niewielkich, lecz regularnych wpłat.

Już dziś pomóż nam chronid wolnośd - obdarz nas swoim wsparciem i zaufaniem.

Wyślij przelew na konto FOR (w PLN): 68 1090 1883 0000 0001 0689 0629

Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju - FOR

Al. J. Ch. Szucha 2/4 lok. 20

00-582 Warszawa

Kontakt

tel. +48 22 628 85 11, +48 691 232 994

e-mail: info@for.org.pl

www.for.org.pl

Dołącz do nas: facebook.com/FundacjaFOR

21